Przeszłość i przyszłość przybywają jednocześnie
Agnieszka Brzeżańska
BGSW / Baszta
al. F. Nullo 8, Słupsk
Otwarcie wystawy: pt. 20.03.2026, 18:00
Wystawa: 21.03—7.06.2026
Śpiew: Kaja Prusinowska
Kurator: Romuald Demidenko
Wystawa Agnieszki Brzeżańskiej jest spotkaniem z malarstwem, rzeźbą oraz obiektami w różnych technikach oraz skali — od małych rzeźb ceramicznych i zielnik artystki, poprzez wielkoformatowe tkaniny barwione naturalnymi pigmentami oraz najnowsze obrazy, w których można rozpoznać nadrzeczne krajobrazy, aż po wideo i pracę dźwiękową.
Od wielu lat artystka wplata do swojej twórczości wątki herbalistyczne, zwracając się ku relacjom roślin z kulturą. Opowiada się za sojuszami międzygatunkowymi — relacjami głębokiej współzależności i wzajemności, także między wszelkimi istotami i bytami. Odwołuje się przy tym do tradycji, matriarchalnych gałęzi wiedzy, intuicji i duchowości.
Jedną z eksponowanych prac jest niematerialny, aromaterapeutyczny obiekt — subtelny zapach ziela bylicy pospolitej (łac. Artemisia vulgaris) w postaci ekstraktu ulatnia się z otworów rzeźby ustawionej w sąsiedztwie wejścia na wystawę, co sprawia, że jej zwiedzanie jest polisensorycznym doświadczeniem.
Z opowieści, które artystka snuje poprzez swoje prace, wyłania się manifest czułej obserwacji otoczenia, które między innymi za pomocą roślin wysyła ludziom opiekuńcze sygnały, zachęcając do zrozumienia zmienności procesów środowiskowych.
Tytuł wystawy odnosi się do nielinearnego rozumienia czasu. Artystka traktuje odległe epoki w historii Ziemi i ludzkości jako współistniejące i przenikające się nawzajem byty. Sięgając do zielarstwa, kosmologii, dawnych systemów poznania i współczesnych narzędzi artystycznych, Agnieszka Brzeżańska wskazuje na głębokie powiązanie tego, co zapomniane, a tego, co dopiero nadejdzie. To propozycja myślenia o świecie jako splocie procesów, w którym pozorne przeciwieństwa, takie jak natura i kultura czy wiedza i intuicja, nie wykluczają się, lecz współistnieją.
Lokalnym punktem odniesienia dla wystawy jest największy zbiór botaniczny na Pomorzu Środkowym o nazwie Herbarium Slupensis gromadzący m.in. florę polskich portów morskich, wiele roślin wymarłych i zagrożonych, a także zielnik rodzimych roślin trujących Georga Gotthilfa Homanna (1774—1851).
Wystawa kontynuuje podjęte przez Brzeżańską wątki studiów nad roślinami, prezentowane jako interwencja Ziółka, drzewka, y chróściki w Muzeum Farmacji — oddziale Muzeum Warszawy (listopad 2024—marzec 2025).
Agnieszka Brzeżańska (ur. 1972 w Gdańsku) zajmuje się malarstwem, tworzy prace rysunkowe, fotografię, film i ceramikę. Alchemia, parapsychologia, ezoteryka, wiedza tubylcza czy tradycje matriarchalne to tylko wybrane obszary, po które sięga artystka.
Studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1995–1997) i ASP w Gdańsku (1992–1995) oraz na Uniwersytecie Sztuk Pięknych Geidai w Tokio (1998–2001). Stypendystka rządu japońskiego (1998–2001, Tokio), DAAD (Berlin, 2008–2009), Büchsenhausen (Innsbruck, 2005), Collegium Helveticum (Zurich/ETH, 2004). Ukończyła także kurs zawodowy w Instytucie Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych.
Swoje prace prezentowała na licznych wystawach indywidualnych w kraju i za granicą, w tym: Ziółka, drzewka, y chróściki (Muzeum Farmacji, oddział Muzeum Warszawy (2024–2025), Cała Ziemia parkiem narodowym (Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni, oddział MNW, 2019–2020; Gdańska Galeria Miejska, 2018), Matrix-Sratrix (Kasia Michalski, Warszawa, 2016), Ma Terra (Vera Munro, Hamburg, 2015–2016), This all occurs quickly, with ease, grace and joy (Marlborough Contemporary, Londyn, 2015), Ziemia rodzinna / Ma terra (Muzeum Współczesne Wrocław, 2014), Kobayashi Maru (Nanzuka, Tokio, 2014; Bonniers Konsthal, 2019), A Painting Cycle (Nomas Foundation, Rzym, 2012); Back to the Garden (Galerie Kamm, Berlin, 2012); Cosmic Equation (Kunsthaus Baselland, Bazylea, 2010). Swoje prace prezentowała także podczas Berlin Biennale (2018). Laureatka wielu nagród, w tym Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii Sztuki Wizualne (2024) oraz Fundacji Sztuki Polskiej ING (2018). Mieszka i pracuje w Warszawie.
Współpraca kuratorska: Tomek Pawłowski-Jarmołajew & Zespół BGSW
Projekty graficzne: Anna Wacławek
W trakcie otwarcia usłyszymy śpiew innej artystki — Kai Prusinowskiej. Będzie on także wybrzmiewał w jednej z przestrzeni wystawy do końca jej trwania.
Wystawie towarzyszy przewodnik dostępny na ekspozycji oraz tekst specjalny autorstwa poetki i botaniczki Urszuli Zajączkowskiej opublikowany na stronie www.bgsw.pl (czerwiec 2026).
Równolegle do wystawy w Baszcie, w przestrzeni BGSW / Podgrodzie (-> Partyzantów 31a, Słupsk) będzie trwał cykl pod hasłem Ogród Społeczny Podgrodzie. Program publiczny skupia się na roślinach i ogrodnictwie. Zapraszamy do niego między innymi artystkę zaangażowaną społecznie i ekologicznie Julię Ciunowicz, duet Marleen Boschen & Charles Pryor, pracujący w Pradze kolektyw StonyTellers i słowacką artystkę Paulę Malinowską.
Wydarzenia:
sob. 21.03, 14:00
Powrót do ogrodu
/ Back to the Garden
— Julia Ciunowicz i prof. Zbigniew Sobisz (Herbarium Slupensis)
czw. 14.05, 17:00
About Fireweed, Flame, and Stalked Bonfire Cup
/ O ogniowym zielu, płomieniu i palenisku
— gra z kolektywem StonyTellers
śr. 3.06, 18:00
Projekcja i artist talk
— Paula Malinowska
Powiązane wydarzenia
