Słonawe ciała wodne
Czytanie performatywne
Ewelina Jarosz
27.09.2025
BGSW / Baszta
Wydarzenie towarzyszy wystawie „Koalicje Wody” dofinansowanej ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
_Warsztaty czytelniczo-performatywne łączą wspólną lekturę z ćwiczeniami, które w sposób refleksyjny i zmysłowy pozwolą zgłębić relację osób uczestniczących z Bałtykiem. Warsztaty inspirowane są ideami „ciemnej ekologii” Timothy Mortona oraz „ciał wodnych” Astridy Neimanis. Osoby uczestniczące wspólnie czytają wybrane fragmenty tekstów (w języku polskim), a następnie omawiają je w kontekście Morza Bałtyckiego. Poszukując cielesnych powiązań ze słonawą morską wodą, dotkniemy historii, kondycji ekologicznej morskich wód, a także ich kontekstów kulturowych, społecznych i politycznych.
_W centrum uwagi znajduje się Bałtyk jako podmiot wyobraźni ekologicznej — podejdziemy do niego* jak do bliskiej nieludzkiej osoby, krewnx lub partnerx, nie zaś elementu krajobrazu, pola walki czy zasobu. W myśl „błękitnej humanistyki” i hydrofeminizmu zastanowimy się, jak opowiedzieć morze inaczej: poprzez zmysły, emocje i wspólnototwórcze, więcej-niż-ludzkie relacje. Podczas gdy Morton skłania do refleksji nad pytaniami o „ciemne” aspekty środowiska (np. toksyczne osady, wraki czy militarne pozostałości na dnie Bałtyku), Neimanis pozwala zrozumieć, jak słonawa woda łączy nas i przenika.
_Warsztat zachęca do krytycznej dyskusji, ale też do odczucia na własnej skórze wodnych współzależności i do zmysłowego doświadczenia Bałtyku — takiego, które przełamuje tradycyjne, czysto użytkowe podejście do wody na rzecz intymności, troski i ciekawości wobec różnorodności morskiego świata.
_Charakter zajęć jest inkluzywny. Warsztaty mają formę dialogu i wspólnej refleksji, przeplatanej proponowanymi ćwiczeniami z udziałem ciała, wody, głosu i przestrzeni. Ćwiczenia te są dobrowolne — każda osoba zdecyduje, czy chce wziąć w nich aktywny udział, czy tylko obserwować. Dzięki temu warsztat respektuje różne granice komfortu osób uczestniczących.
