Krajobrazy braku

Martyna Miller „Krajobrazy braku”
Kurator: Tomek Pawłowski-Jarmołajew

otwarcie: 27.11.2025, 18:00
28.11.2025–31.01.2026

BGSW / Ustka ul. Zaruskiego 1a

Wystawa „Krajobrazy braku” prezentuje rozwijane od 2018 roku przez Martynę Miller wielowarstwowe archiwum „Braku Lasu”. To projekt badawczo-artystyczny realizowany w odpowiedzi na nawałnicę z sierpnia 2017 roku, która zniszczyła tysiące hektarów Borów Tucholskich i głęboko naznaczyła życie lokalnych społeczności. Przedsięwzięcie dokumentuje zarówno materialne ślady katastrofy ekologicznej, jak i społeczne oraz emocjonalne konsekwencje tego wydarzenia.

Na ekspozycję składają się obiekty znalezione w terenie, drewno i artefakty z ponawałniczych zgliszcz, prace ceramiczne, obrazy, fotografie, teksty, materiały filmowe oraz dokumentacje działań performatywnych i społecznych. Archiwum ma charakter wielowymiarowy. Łączy dokument, praktyki artystyczne i spekulatywne myślenie o przyszłości. Zebrane ślady stają się impulsem do tworzenia nowych narracji o krajobrazie, pamięci i regeneracji.

Centralnym elementem wystawy jest wielkoformatowa panorama przedstawiająca „Kopiec Braku Lasu”. To rzeźba-pomnik usypana z powalonych korzeni, pni i fragmentów drzew. Znajduje się w pobliżu wsi Suszek, w samym epicentrum nawałnicy. Kopiec pełni funkcję eko-pomnika: upamiętnia katastrofę, a jednocześnie tworzy przestrzeń dialogu, obserwacji i czułej, pozahierarchicznej relacji z regenerującym się ekosystemem. Od 2022 roku teren wokół Kopca ma status „ogniska biocenotycznego”. Stał się miejscem badań nad procesami zachodzącymi na styku rozkładu i odradzania. Wystawa dopełnia tę przestrzeń fotografiami, materiałami wideo i dokumentacjami spotkań inicjowanych przez artystkę.

Miller świadomie nawiązuje do tradycji kopców-pomników historycznych: od dawnych mogił i dziewiętnastowiecznych form pamięci, po Kopiec Powstania Warszawskiego usypany z gruzów zburzonego miasta. Przenosi tę logikę na materię ekologicznej katastrofy. „Gruzy lasu” — wyrwane korzenie i martwe pnie — traktuje jako szczątki, jako ciało lasu. Jego zniknięcie odsłoniło pustkę w krajobrazie, ale także rozpad lokalnych mitologii, systemów wartości i codziennych praktyk. Taki gest otwiera pytania o nowe modele upamiętniania. Jak stworzyć pomnik dla krajobrazu? Jak pamiętać las, który został zrównany z ziemią? Czy możliwa jest żałoba po krajobrazie?

Martyna Miller – interdyscyplinarna artystka, reżyserka i antropolożka, studiowała w Warszawie i Sarajewie, dyplom doktory sztuk pięknych otrzymała na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu (u Izabelli Gustowskiej). Współtwórczyni duetów Polanki i kolektywu TYNA. Od 2018 roku w Poznaniu współprowadzi projekt DOMIE, eksperymentalne przedsięwzięcie na pograniczu sztuki, architektury i nauk społecznych. W swoich projektach bada związki pamięci i ciała. Poprzez wspomnienia i ich rekonstrukcje tworzy metody pracy z medialnością doświadczenia. Interesują ją związki między naturą i społecznością w procesach zdrowienia, produkcji i transformacji. Jej ostatnie projekty, takie jak Memory Carp, Intimacy of Waters czy Sexinsitu, poddają analizie indywidualne i kolektywne relacje z wodą i oceanem, wchodząc w przestrzeń hydro-aktywizmu. Wykorzystuje wideo, performance, dźwięk i inne. Jej prace to często cykle, zbiory, gesty, fragmenty szerszych poszukiwań. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2014), laureatka Stypendium SIGMA (2013-2015) oraz rezydencji TOKAS w Tokio (2020). Jej prace pokazywane były m.in. w Nowym Teatrze w Warszawie, Teatrze Powszechnym w Warszawie, Teatrze Dramatycznym w Warszawie, Teatrze Współczesnym we Wrocławiu, Sort/Hvid w Kopenhadze, Teatrze Nordkraft w Aalborg, Kampnagel w Hamburgu, Zachęta. Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, Gdańska Galeria Miejska, BWA Wrocław Główny, BWA Zielona Góra i wielu innych.

Wydarzenia towarzyszące:

BGSW / Ustka, ul. Zaruskiego 1a

27.11.2025, 18:00
Otwarcie wystawy i performance Martyny Miller

9.01.2026, 18:00
„Zależności w naturze” warsztaty zakładania ekosystemu w słoju
Prowadzenie: Teresa Kamińska
Pracownia Ceramiczna Ustka

14.01.2026, 17:00
„Sztuka oswajania zmian” warsztaty wideoperformance
Prowadzenie: Martyna Miller
Pracownia foto-wideo Ustka

31.01.2026, 16:00
Finisaż wystawy:
Oprowadzanie po wystawie i premiera książki „Brak lasu”

Patronaty: