{"id":2444,"date":"2016-02-01T21:47:56","date_gmt":"2016-02-01T21:47:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/?p=2444"},"modified":"2023-11-05T17:16:13","modified_gmt":"2023-11-05T17:16:13","slug":"miroslaw-balka-gatunki-przestrzeni-the-species-of-spaces","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/pl\/miroslaw-balka-gatunki-przestrzeni-the-species-of-spaces\/","title":{"rendered":"MIROS\u0141AW BA\u0141KA \/ gatunki przestrzeni \/ the species of spaces"},"content":{"rendered":"

Wystawa \/ <\/strong>8.04 \u2013 26.06. 2016 \/ Centrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej w Ustce<\/strong><\/h3>\n

Wernisa\u017c:<\/strong><\/span>
\n7 kwietnia 2016, godz. 19.00<\/span>
\nCentrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej w Ustce, <\/strong>ul. Zaruskiego 1a
\n(fotorelacja) Krzysztof Tomasik<\/p>\n

Dokumentacja
\n[EasyGallery key=’34’]<\/p>\n

Na wystawie  zaprezentowano autorskie projekcje wideo, kt\u00f3re dokumentuj\u0105 pierwszy kontakt Miros\u0142awa Ba\u0142ki z przestrzeniami przysz\u0142ych wystaw zrealizowanych miedzy innymi w :<\/span><\/p>\n

Modern Art, Oxford
\nKunsthalle, Karlsruhe
\nGaleria Arsena\u0142, Bia\u0142ystok
\nDvir Gallery, Tel Aviv
\nGladstone Gallery, Nowy Jork
\nCentrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej, Ustka
\nFreud Museum, Londyn<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

GATUNKI PRZESTRZENI, CZYLI POLYLOGUE
\n<\/strong><\/em>Roman Lewandowski<\/p>\n

Prezentowana w usteckim Centrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej wystawa Miros\u0142awa Ba\u0142ki pt. Gatunki przestrzeni<\/em> sk\u0142ada si\u0119 z o\u015bmiu projekcji wideo, dokumentuj\u0105cych pierwszy \u201ekontakt\u201d artysty z przestrzeniami, kt\u00f3re mia\u0142y sta\u0107 si\u0119 niebawem miejscem przysz\u0142ych, indywidualnych wystaw. Ba\u0142ka wybra\u0142 zarejestrowany wcze\u015bniej materia\u0142 w salonach wystawienniczych Modern Art (Oxford), Kunsthalle (Karlsruhe), Douglas Hyde Gallery (Dublin), Dvir Gallery (Tel Aviv), Gladstone Gallery (Nowy Jork), Centrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej (Ustka) i Freud Museum (Londyn), a tak\u017ce \u2013 jako swoisty aneks \u2013 swoj\u0105 pracowni\u0119 mieszcz\u0105c\u0105 si\u0119 w Otwocku.<\/p>\n

Projekt ten w zamy\u015ble mia\u0142 zatem sta\u0107 si\u0119 polifoniczn\u0105 pr\u00f3b\u0105 artykulacji dialogiczno\u015bci r\u00f3\u017cnych, niejednokrotnie bardzo odmiennych architektonicznie, miejsc. Galerie te zreszt\u0105 posiadaj\u0105 nie tylko odmienn\u0105 kubatur\u0119, narodowo\u015bciowy antura\u017c oraz kulturowe funkcje, ale \u2013 co interesuj\u0105ce \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d nich s\u0142u\u017cy\u0142a w przesz\u0142o\u015bci innym celom i posiada ewidetnie nieartystyczn\u0105 genealogi\u0119. I tak na przyk\u0142ad izraelska Dvir Gallery mie\u015bci si\u0119 na terenie dawnej fabryki urz\u0105dze\u0144 sanitarnych, z kolei przestrze\u0144 Gladstone Gallery by\u0142a gara\u017cem dla nowojorskich taks\u00f3wek, za\u015b Freud Museum \u2013 domem mieszkalnym, podczas gdy Centrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej w Ustce w XIX wieku pe\u0142ni\u0142o funkcje pruskiego spichlerza. Trzeba te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce pracownia w Otwocku mie\u015bci si\u0119 w w rodzinnym domu artysty, co sprawia, \u017ce \u2013 w przeciwie\u0144stwie do pozosta\u0142ych \u2013 jest to stricte \u201eprywatna\u201c przestrze\u0144 artysty, z kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105cz\u0105 go r\u00f3wnie\u017c wi\u0119zi intymne i cz\u0119\u015bciowo tylko upubliczniony kompleks biograficzny.<\/p>\n

Intencj\u0105 przy\u015bwiecaj\u0105c\u0105 Miros\u0142awowi Ba\u0142ce przy realizacji Gatunk\u00f3w przestrzeni <\/em>\u2013 podobnie, jak w wielu jego wcze\u015bniejszych projektach \u2013 by\u0142a bez w\u0105tpienia ch\u0119\u0107 skonfrontowania ze sob\u0105 odmiennych kod\u00f3w architektury, uobecniania (nie)obecnej to\u017csamo\u015bci oraz (re)definiowania pami\u0119ci miejsca. Poddane repetycji i zmultiplikowane za po\u015brednictwem medium wideo toposy te i figury sta\u0142y si\u0119 przyczynkiem do ci\u0105gle ponawianej refleksji nad mechanizmami powt\u00f3rzenia oraz r\u00f3\u017cnicy, jako estetycznej i genealogicznej strategii artysty. W konsekwencji otrzymany finalnie \u201emulti-obraz\u201c jest, trawestuj\u0105c Juli\u0119 Kristev\u0119, przestrzennym i wielorakim polilogiem to\u017csamo\u015bci, miejsca, architektury i cia\u0142a. Ba\u0142ka \u2013 zreszt\u0105 nie bez dozy pewnej nostalgii, jakkolwiek podszytej oczywist\u0105 autoironi\u0105 \u2013 dekonstruuje i wizualizuje gatunki przestrzeni, dostrzegaj\u0105c w nich tak\u017ce utajony b\u0105d\u017a wyparty w przesz\u0142o\u015bci potencja\u0142, kt\u00f3ry na co dzie\u0144 zdaje si\u0119 by\u0107 przes\u0142oni\u0119ty przez bie\u017c\u0105cy estetyczny kontekst. Nale\u017cy bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce w kilku odwiedzanych przeze\u0144 salonach wystawienniczych \u2013 podczas ich pierwszego ogl\u0105du i fizycznego z nimi kontaktu \u2013 trwa\u0142y jeszcze ekspozycje, kt\u00f3re \u2013 si\u0142\u0105 rzeczy \u2013 musia\u0142y oddzia\u0142ywa\u0107 na percepcj\u0119 i recepcj\u0119 widza.<\/p>\n

Clue tego projektu \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 to namys\u0142 nad antropologi\u0105 miejsca, a w szczeg\u00f3lno\u015bci konstatacja jego procesualnej to\u017csamo\u015bci. Mimo \u017ce ta ostatnia jest zawarta w odmiennych kodach narracyjnych i porz\u0105dkach historycznych galerii, artysta najwyra\u017aniej jest prze\u015bwiadczony, i\u017c sztuka mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 istotnego instrumentarium mnemotechnicznego, s\u0142u\u017c\u0105cego do dekonstruowania pami\u0119ci jako cz\u0119\u015bci sk\u0142adowej architektury. Potwierdza to zreszt\u0105 prowadzenie kamery z r\u0119ki, co przek\u0142ada si\u0119 nie tylko na rejestracj\u0119 widzialnej przestrzeni, ale przecie\u017c r\u00f3wnie\u017c zapis ten i monitoring (podobnie jak Pollockowksa strategia drippingu) odzwierciedla dynamik\u0119 i motoryk\u0119 cia\u0142a przemieszczaj\u0105cego sie po salach i korytarzach galerii. W efekcie mamy do czynienia z cyfrowym dziennikiem, kt\u00f3ry odwzorowuje zar\u00f3wno wymiar mentalny, jak i cielesno\u015b\u0107 wchodz\u0105c\u0105 w relacj\u0119 ze zmienn\u0105 czasoprzestrzeni\u0105 miejsca. Warto doda\u0107, \u017ce ten symultaniczny i polilogiczny pokaz wideo posiada jeszcze inny, zdecydowanie pozaestetyczny walor. Zastosowany w nim przez Ba\u0142k\u0119 modus powt\u00f3rzenia umo\u017cliwia bowiem konfrontacj\u0119 miejsc, kt\u00f3re genealogicznie nie tylko nie przystaj\u0105 do siebie, ale wr\u0119cz komunikuj\u0105 dalece rozbie\u017cne \u201eopowie\u015bci\u201c. W tym kontek\u015bcie szczeg\u00f3lnie znamienny okazuje si\u0119 dob\u00f3r londy\u0144skiego Freud Museum. Jest to bowiem instytucja powsta\u0142a w domu autora psychoanalizy, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Wielkiej Brytanii w 1938 roku, zabieraj\u0105c ze sob\u0105 m.in. s\u0142ynn\u0105 kozetk\u0119 oraz prywatne zbiory sztuki. Jest rzecz\u0105 dalece symptomatyczn\u0105, i\u017c ledwie kilka lat dzieli wyjazd Freuda, kt\u00f3ry wyruszy Orient Expresem z Wiednia, od momentu, kiedy cztery jego siostry by\u0142y transportowane w bydl\u0119cych wagonach do nazistowskich oboz\u00f3w koncentracyjnych. St\u0105d w opozycji do tej historii \u2013 niejako a rebours \u2013 przestrze\u0144 Gladstone Gallery ze swoj\u0105 \u201ekomunikacyjn\u0105\u201c przesz\u0142o\u015bci\u0105 (jako miejsca postojowego i gara\u017cu dla taks\u00f3wek) stanowi przyczynek do zdecydowanie bardziej ludycznych \u017ar\u00f3de\u0142 artystycznych narracji. Przywo\u0142ane opowie\u015bci i zastosowane przez Ba\u0142k\u0119 ich \u201ekulturowe\u201c powt\u00f3rzenia w usteckiej galerii daj\u0105 wi\u0119c asumpt do refleksji nad mieszaniem si\u0119 traumatycznych czas\u00f3w i ironicznych porz\u0105dk\u00f3w w \u015bwiecie polilogicznej ponowoczesno\u015bci. W prezentowanej wystawie uwidacznia si\u0119 swoisty \u201enerw\u201c, kt\u00f3ry mo\u017cna interpretowa\u0107 tak\u017ce jako uwa\u017cno\u015b\u0107, ufno\u015b\u0107 i jednocze\u015bnie sceptycyzm wobec wszelkiego kontekstu oraz narzucaj\u0105cych si\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142 czy genealogii. Stosowana przez Ba\u0142k\u0119 strategia r\u00f3\u017cnicy i powt\u00f3rzenia jest \u2013 sk\u0105din\u0105d \u2013 modusem i praktyk\u0105 uobecnian\u0105 w szerszym kulturowym dyskursie, \u017ceby tylko przypomnie\u0107 klasycznych \u201emistrz\u00f3w podejrze\u0144\u201c, jak Freud, Nietzsche czy Marks. W historycznej rozprawie tego ostatniego \u2013 18 brumaire\u2019a Ludwika Bonaparte \u2013 niemiecki filozof w kontek\u015bcie rewolucji francuskiej oraz zamachu stanu dokonanego przez Ludwika Bonaparte formu\u0142uje (ju\u017c ewidentnie postheglowsk\u0105) koncepcj\u0119 interpretacji tamtych rewolucyjnych wydarze\u0144 jako realizacji idei powt\u00f3rzenia dramatycznego (1789) i parodystycznego (1851). W obu przypadkach rewolucjoni\u015bci i uzurpatorzy odwo\u0142ywali si\u0119 do przewrot\u00f3w i klisz ustrojowych przepracowanych ju\u017c wielokrotnie w historii. Atrybutem przywo\u0142ywanych terytori\u00f3w, republik i idei by\u0142a tylko zmiana konstium\u00f3w oraz j\u0119zyk\u00f3w, kt\u00f3rych u\u017cywali nowi gracze oraz aktorzy. Jednak strategia takiego powt\u00f3rzenia \u2013 podobnie jak chocia\u017cby idea reprodukcji u Waltera Benjamina \u2013 zawsze polega na odwo\u0142ywaniu si\u0119 i multiplikacji wcze\u015bniejszych modeli, kod\u00f3w i narracji, a jednocze\u015bnie przecie\u017c oddala nas ona od \u017ar\u00f3d\u0142a i pozbawia ich jednostkowej \u201eaury\u201c. Repetycja w kulturze i historii mo\u017ce by\u0107 zatem \u2013 jak sugerowa\u0142 Marks \u2013 ornamentowana dramatycznie i teatralnie (czego dowodzi przypadek Freud Museum) b\u0105d\u017a parodystycznie czy ironicznie (co potwierdza Gladstone Gallery).<\/p>\n

Na koniec warto doda\u0107, i\u017c powt\u00f3rzenie mo\u017ce r\u00f3\u017cnicowa\u0107 strategia obiektywizmu i subiektywizmu, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 sankcjonowane przez to, co \u015bwiadome i nie\u015bwiadome. Egzemplifikacj\u0105 takiego spojrzenia jest m.in. zderzenie ze sob\u0105 przestrzeni publicznej (galerii) oraz domeny prywatnej (pracowni w Otwocku). Ba\u0142ka w tym ostatnim przypadku decyduje si\u0119 na zej\u015bcie do piwnicy i filmowanie z poziomu \u201edziury\u201c, gdy\u017c \u2013 jak sam przyzna\u0142 \u2013 jest ona ewokacj\u0105 \u201edziury czasoprzestrzennej, b\u0119d\u0105cej w opozycji do pozornej obiektywno\u015bci innych zapis\u00f3w\u201d…<\/p>\n

Gatunki przestrzeni<\/em> Miros\u0142awa Ba\u0142ki sprz\u0119gaj\u0105 zatem estetyczny i antropologiczny paradygmat r\u00f3\u017cnicy i powt\u00f3rzenia, czyni\u0105c ze\u0144 jednak rodzaj wielog\u0142osu, w kt\u00f3rym jest jeszcze miejsce na pauz\u0119, cisz\u0119 b\u0105d\u017a puste miejsca czy bia\u0142e przestrzenie w Ksi\u0119dze, kt\u00f3re \u2013 jak pisa\u0142 Rabin Levi Icchak z Berdyczowa \u2013 \u201etak\u017ce wywodz\u0105 si\u0119 z liter, ale nie umiemy czyta\u0107 ich tak, jak czytamy czer\u0144 liter\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

Miros\u0142aw Ba\u0142ka<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 w 1958 w Warszawie. Rze\u017abiarz. Zajmuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rysunkiem i filmem eksperymentalnym. W 1985 uko\u0144czy\u0142 Akademi\u0119 Sztuk Pi\u0119knych, gdzie od roku 2011 prowadzi Pracowni\u0119 Dzia\u0142a\u0144 Przestrzennych na Wydziale Sztuki Medi\u00f3w. Otrzyma\u0142 Stypendium Miesa van der Rohe w Krefeld. Cz\u0142onek Akademie Der Kunste w Berlinie. Bra\u0142 udzia\u0142 w wa\u017cnych wystawach mi\u0119dzynarodowych m.in.: Documenta w Kassel (1992), Biennale w Wenecji (1990, 1993, 2003, 2005, 2013),The Carnegie International w Pittsburgh (1995), Biennale w Sao Paulo (1998), Biennale w Sydney (1992, 2006), Biennale w Santa Fe (2006). W 2009 zrealizowa\u0142 projekt \u201cHow It Is\u201d w Turbine Hall, Tate Modern w Londynie. Jest autorem pomnika ofiar katastrofy promu \u201cEstonia\u201d w Sztockholmie (1998). Jego prace znajduj\u0105 si\u0119 w wa\u017cniejszych kolekcjach muzealnych na \u015bwiecie m.in. : Tate Modern \/Londyn, Van Abbemuseum \/ Eindhoven, MOCA \/ Los Angeles, SFOMA \/ San Francisco, MOMA \/ Nowy Jork, Hirshhhorn Museum \/ Waszyngton DC, Art Institute \/ Chicago, The Carnegie Museum of Art \/ Pittsburgh, Museu Serralves \/ Porto, Moderna Museet \/ Sztockholm, Kiasma \/ Helsinki, Kroller Muller \/ Otterlo, The National Museum of Art \/ Ateny, The National Museum of Art \/ Osaka, The Israel Museum \/ Jeruzalem. W Polsce m.in.: Muzeum Sztuki \/ \u0141\u00f3d\u017a, CSW \/ Warszawa, Zach\u0119ta \/ Warszawa, Muzeum Sztuki Nowoczesnej \/ Warszawa, Muzeum Narodowe \/ Wroc\u0142aw, MOCAK \/ Krak\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n

Patronat honorowy:<\/strong><\/p>\n

\"logo\"<\/a><\/p>\n

\"burmistrz\"<\/a><\/p>\n

Patronat medialny:<\/strong><\/p>\n

\"opl\"<\/a>  \"magazyn\"<\/a>  \"artinfo\"<\/a>   \"notes6\"<\/a>      \"szum\"<\/a><\/p>\n

\"pomorskie\"<\/a>   \"koszalin\"<\/a>   \"radio\"  \"glos\"<\/a>     \"24\"<\/a>  \"tv<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wystawa \/ 8.04 \u2013 26.06. 2016 \/ Centrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej w Ustce Wernisa\u017c: 7 kwietnia 2016, godz. 19.00 Centrum Aktywno\u015bci Tw\u00f3rczej w Ustce, ul. Zaruskiego 1a (fotorelacja) Krzysztof Tomasik Dokumentacja [EasyGallery […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2445,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[80,8,6],"tags":[],"class_list":["post-2444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-80","category-archwium","category-wystawy-archiwalne","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2444"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2652,"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2444\/revisions\/2652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bgsw.pl\/strona-archiwalna\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}