5. Objazdowy Festiwal Filmowy
WATCH DOCS. Prawa Człowieka w Filmie

Słupsk, 11 - 15 kwietnia 2007
Galeria Kameralna, ul. Partyzantów 31 a, 76-200 Słupsk
WSTĘP WOLNY
Organizatorzy:

ŚRODA, 11 kwietnia 2007

Panorama

11.00-12.40 Wycieczka do Mauthausen
Wielka Brytania 2005, 98', reż. Rex Bloomstein
Wycieczka turystów do obozu w Mathausen. Dla jednych jest to zwykłe zwiedzanie, dla drugich pierwsza próba zmierzenia się z tematem. Inni traktują wizytę w obozie jak swój wewnętrzny obowiązek. Turystów oprowadzają, prawie wyłącznie, młodzi ludzie. Ich dziadkowie służyli w SS. Nie sposób nie poddać się przejmującej sile ich narracji.
"Tutaj zaczynała się przemiana ludzi w stworzenia". "Tutaj trafiała kategoria o nazwie "nieprzystosowani". Pojemna grupa, prawda? Każdy pasuje." - konstatuje młody przewodnik, tak dalece zżyty z miejscem, że sam przypomina postać z Losu utraconego. Opowieści przenikają głęboko w świadomość turystów z bolesną, jakby wykalkulowaną precyzją. Najstarszy z przewodników zdradza, że świadomie manipuluje ich emocjami, samemu stając się, w pewnym sensie, niewolnikiem obozu. Niektóre obrazy są na tyle surrealistyczne, że doświadczony przewodnik nie umie powstrzymać nerwowego śmiechu wskazując na ciąg zabudowań, niegdyś stołówek SS, dziś tawerny, w której śpiewa się o szczęściu i pełnym brzuchu.
Reżyser trafia również do domów dzisiejszych mathauseńczyków. Wstrząsające są rozmowy z mieszkańcami miłego, austriackiego miasteczka: zadowolonymi, pozbawionymi kompleksów zjadaczami wurstów, popijanych piwem. Rex Bloomstein odnosi się do tematu obozów koncentracyjnych jak do czegoś w pełni aktualnego. Dlatego jego film ani na moment nie popada w rutynę.
17.30-18.00 Otwarcie wystawy "Calma" (impreza towarzysząca)
fotografie Radki Franczak (reżyser filmu Stiepan)

Nowe filmy polskie

18.00-18.15 Stiepan
Polska 2006, 13', reż. Radka Franczak
"Stiepan" to zapis rozmowy z 75-letnim Rosjaninem spotkanym na dworcu kolejowym w Terespolu przy kasie biletowej. Przypadkowa rozmowa, jakich odbywamy wiele w naszym życiu, w pociągach, na dworcach, mijając się w podróży. Stiepan opowiada historię swojego życia, a jest to historia niezwykła. Historia człowieka wierzącego, któremu przyszło żyć w państwie czyniącym z ateizmu oficjalną "religię".
przed pokazem filmu spotkanie z autorką filmu Radką Franczak

Panorama

18.20-19.30 Aleksander Askoldow - los Komisarza
Rosja, Ukraina, 2006, 53', reż. Valery Balayan
Nagradzany na festiwalach film Balayana opowiada o artyście zniszczonym przez totalitarną władzę. Aleksander Askoldow pozostał w zasadzie twórcą jednego dzieła, słynnego dziś radzieckiego filmu „Komisarz". Dotykający niebezpiecznego tematu antysemityzmu, formalnie wyrafinowany, okazał się obraz Askoldowa zbyt niepokojący dla sowieckiej cenzury, która zatrzymała go na ponad 20 lat, wymazując także autora z radzieckiej kultury. Przekonany, że „Komisarz" to jego opus magnum, Askoldow nigdy tak naprawdę nie podniósł się po tym ciosie. Już w czasie pierestrojki i glasnosti jego film nadal leżał na półce. Dopiero publiczne wystąpienie Askoldowa podczas Moskiewskiego Festiwalu Filmowego na konferencji prasowej z udziałem zachodnich gwiazd utorowało drogę do pierwszego publicznego pokazu "Komisarza", dziś powszechnie uznawanego za arcydzieło.

Nowe filmy polskie, Wszyscy jesteśmy kobietami

19.45-20.35 Bóg jest z nami mężczyznami
Polska, 2005, 47', reż. Jan Sosiński
Nakręcony w wiosce w Północnej Albanii film opowiada historię kobiety, która postanawia zostać mężczyzną. Bedri to męska forma imienia Bedrie. Zgodnie z istniejącym w albańskich górach swoistym „rytuałem przejścia" przed całą rodziną uroczyście przyrzeka stać się mężczyzną. Lokalna społeczność w pełni akceptuje Bedri i okazuje jej szacunek należny mężczyźnie. Aby zachować swój status, Bedri nie może mieć dzieci i przez całe życie musi pozostać dziewicą. Jednakże społeczność ceni jej rady przy aranżowaniu małżeństw. Ci, którzy jej nie znają, i tak biorą Bedri za mężczyznę, ponieważ odpowiednio się ubiera, czesze i zachowuje - pali, pije, gra w domino z mężczyznami i w piłkę z chłopcami ze wsi. Bedri mówi, że jest mu ze sobą dobrze.

My, przybysze

20.40-21.45 37 zastosowań martwej owcy
Wielka Brytnia, 2006, 85', reż. Ben Hopkins
To historia ludu pamirskich Kirgizów, odtworzona przez nich samych, zaproszonych do współpracy przez angielsko-turecką ekipę filmową. Wywodzący się z Centralnej Azji, a liczący dziś obecnie około 2 000 osób lud od 27 lat przebywa na wygnaniu we wschodniej Turcji. Tych wiecznych uchodźców nieprzezwyciężona niechęć do komunizmu skłoniła najpierw do opuszczenia Związku Radzieckiego, później maoistowskich Chin i wreszcie najechanego przez ZSRR Afganistanu. Film Hopkinsa złożony jest z wywiadów, odgrywanych przez kirgiską społeczność rekonstrukcji dawnych zdarzeń i zabawnych scen interakcji bohaterów z ekipą filmową. Całość wieńczą obrazy życia Kirgizów w modernizującej się Turcji. Ten wielowymiarowy film oglądać można jak dokument historyczny, etnograficzny opis niezwykłego ludu czy opowieść o zbiorowej tożsamości w dobie globalizacji, ale także jak komedię o procesie tworzenia filmu.
Caligari Film Award na MFF w Berlinie
Nominacja do Europejskich Nagród Filmowych w kategorii najlepszy film dokumentalny

CZWARTEK, 12 kwietnia 2007

W szkole

11.00-11.55 Wielkie indyjskie szkolne show
Indie, 2005, 52', reż. Avinash Deshpande
Szkoła w Indiach, imienia Mahatmy Gandhiego. Dyrektor zainstalował 185 kamer telewizyjnych, aby móc obserwować wszystko, co się dzieje. Surowa dyscyplina jest jego zdaniem niezbędna dla osiągnięcia efektów wychowawczych. Kiedy w środku lekcji angielskiego dzieci słyszą w megafonie jego głos, natychmiast podnoszą się z miejsc. Sam dyrektor i jego współpracownicy wydają się dumni z zastosowania osiągnięć techniki w tak słusznej sprawie. Dyrektor rozsnuwa przed nami wizję idealnej szkoły przyszłości, jaką pragnie stworzyć. Będzie to szkoła z internatem i systemem kamer działającym 24 godziny na dobę.

Nowe filmy polskie

12.00-12.55 Lekcja białoruskiego
Polska, 2006, 54', reż. Miorsław Dembiński
Białoruś uzyskała niepodległość w 1991 roku. W tym samym czasie powstało w Mińsku liceum, które miało wychowywać przyszłą elitę białoruskiej inteligencji. Kiedy do władzy doszedł Łukaszenko, liceum zostało zdelegalizowane. Punktem kulminacyjnym filmu są sfałszowane wybory prezydenckie i następujące po nich protesty uliczne. Licealiści razem z innymi demonstrantami zbudowali na głównym placu Mińska namiotowe miasteczko, brutalnie spacyfikowane  przez  milicję. Uczniowie jednak nie poddają się, w podziemiu uczą się kolejne roczniki młodych, wierzących, że kiedyś Białoruś będzie wolna.

Panorama

18.00-19.15 Powtórzenie
Polska, 2005, 75', reż. Artur Żmijewski
W więzieniu wybudowanym w hali fabrycznej na warszawskiej Pradze, Żmijewski powtórzył eksperyment Philipa Zimbardo z 1971 roku, znany jako "stanfordzki eksperyment więzienny" (Stanford Prison Experiment). Film jest zapisem wydarzeń, jakie miały miejsce podczas sześciu dni trwania nowego eksperymentu. Z powodu patologicznych reakcji uczestników Zimbardo właśnie po sześciu dniach zdecydował się przerwać badanie, zaplanowane na dwa tygodnie. W stanfordzkim eksperymencie brali udział studenci ocenieni wcześniej jako stabilni emocjonalnie, zdrowi fizycznie, "normalni", "przeciętni" oraz jako przestrzegający prawa. O przydzieleniu do grupy strażników lub więźniów decydował rzut monetą. Założenie munduru strażnika dało poczucie całkowitej władzy nad innymi. Jeden ze strażników powiedział po przerwaniu eksperymentu: „Postępowanie w sposób despotyczny może być zabawne. Władza może być wielką przyjemnością". Czy podobne odczucia mieli strażnicy polskiego eksperymentu?

My, przybysze

19.25-19.30 A Little Quiz on Toghness
Holandia, 2005, 6', reż. Martin Hansen
Holenderskie społeczeństwo odrzuca ideę tolerancji

Wszyscy jesteśmy kobietami

19.35-19.45 Nawet jeśli była kryminalistką...
Francja, 2006, 9', reż. Jean - Gabriel Periot
Rok 1944, represjonowanie francuskich prostytutek oskarżanych o kontakty z Niemcami

Panorama

19.50-20.15 Strzały w dzielnicy - opowieść z Bad-Stuy
USA, 2005, 23', reż. Terrence Fisher, Daniel Howard
W 2004 r. 19-letni reżyser filmu, Terrence Fisher, był świadkiem zabójstwa. Jego najlepszy przyjaciel został zastrzelony przez policjanta. Sąd uznał to wydarzenie za tragiczną pomyłkę i policjant nie został skazany. Terrence Fisher wspólnie z Danielem Howardem (także operatorem kamery i montażystą) zrobili dokument o swoich rówieśnikach, którzy stracili ośmiu przyjaciół w strzelaninach w brooklyńskim osiedlu Bedford-Stuyvesant w Nowym Jorku.

Kampanie wyborcze zza kulis

20.25-21.55 Mój kraj, mój kraj
USA, 2006, 90', reż. Laura Poitras
Zrealizowany podczas 8 miesięcy pobytu w Iraku intymny portret jego mieszkańców żyjących pod okupacją amerykańską. Głównym bohaterem filmu jest Riyadh - lekarz, ojciec sześciorga dzieci i polityk sunnicki.
Muzykę do filmu przygotował światowej sławy iracki kompozytor i wykonawca, Kadhum Al Sahar, najpopularniejszy obecnie wokalista w świecie arabskim.
Nominacja do Oscara 2007 dla najlepszego filmu dokumentalnego

PIĄTEK, 13 kwietnia 2007

My, przybysze, Nowe filmy polskie

11.00-11.45 Warszawiacy
Polska, 2006, 45', reż. Anna Gajewska
"Warszawiacy" to film o losach Wietnamczyków w Warszawie. Jak się dostali do Polski, czym się tu trudnią, co to znaczy być Wietnamczykiem w obcym kraju? Bohaterowie filmu mówią też, jak postrzegają Polaków. Mówią o tych, którzy im pomogli. Opowiadają o Warszawie, która stała się ich miejscem pracy, nauki, codziennego życia. Przedstawiają miejsca, które stały się ich azylem. Dla większości Wietnamczyków Polska okazała się prawdziwym drugim domem.

RPA po apartheidzie

12.00-12.45 Idź do Luizy
Polska, 2005, 42', reż. Grzegorz Pacek
Nędza i bogactwo, zagrożenie i wygoda, czarni i biali. Andreas - Zulus, czarnoskóry robotnik ze slamsów i Gert - Afrykaner - biały menager. Przewodnikiem po skomplikowanych relacjach społecznych w 10 lat po upadku starego systemu RPA jest Stach - Polak z pochodzenia, samotny i bogaty właściciel fabryczki, beneficjent apartheidu.
Grand Prix Międzynarodowych Dni Filmu Dokumentalnego "Rozstaje Europy"
Wyróżnienie specjalne festiwalu Watch Docs

IMPREZA TOWARZYSZĄCA

17.30 Otwarcie wystawy PLAKAT - SZTUKA ULICY
Galeria ARTelier przy ul. Sienkiewicza 21 w Słupsku
Prezentacja niekomercyjnych plakatów z ulic polskich miast, niejednokrotnie ocierających się o prawa człowieka i prawa mniejszości

W szkole

18.00-19.10 Chodząc po linie
Kanada, Norwegia, 2006, 70', reż.Peter Lom
W sierocińcu w chińskiej prowincji Xingjang ujgurskie dzieci uczą się chodzić po linie. Ujgurowie to największa mniejszość muzułmańska w Chinach. Obawiając się ujgurskiego separatyzmu, Chińczycy rządzą w Xingjang żelazną ręka. Dzieci nie mogą więc praktykować swojej religii. W szkole nieustannie gloryfikowana jest jedność wielkiego państwa i jedynie słuszna ideologia marksistowska.
Sztuka chodzenia po linie to stara ujgurska tradycja. Dzieci wierzą w swojego trenera, ale jego intencje nie są jasne. Po dziewięciu miesiącach intensywnych i niebezpiecznych ćwiczeń, większość dzieci dowiaduje się, że się im nie powiodło i nie nadają się do dalszego treningu. Petr Lom portretuje czterech wychowanków sierocińca, śledząc ich walkę o zbudowanie sobie na przyszłość lepszego życia. W końcu pojawia się starszy, emerytowany mistrz chodzenia po linie i zostaje ich nowym trenerem. Z miłością i cierpliwością uczy dzieci swojej trudnej sztuki. Tym razem nauka uwieńczona jest sukcesem.
Zwycięzca festiwalu Watch Docs 2006

Panorama

19.20-20.15 Zbieracze cieni
Rosja, 2005, 52', reż. Maria Krawczenko
Dwóch młodych Czeczenów wspomina swoje zrujnowane miasto

Podróż na Wschód - Azja

20.20-20.35 Niezapomniany dzień
Chiny, 2005, 14', reż. Lui Wei
Na terenie uniwersytetu i na placu Tiananmen reżyser Liu Wei zadaje pekińskim przechodniom proste pytanie: "czy wiesz, jaki jest dzisiaj dzień?" 4 czerwca 2005 roku odpowiada poprawnie większość pytanych, ale wielu z nich odgaduje od razu, w jakim kierunku zmierzać będzie rozmowa. W szesnastą rocznicę masakry na placu Tiananmen rozmówcy Liu najczęściej mówili, że nic nie wiedzą o tamtych wydarzeniach, bądź w ogóle nie chcieli się wypowiadać. "A Day to Remember" przekonująco wykazuje, że krwawo stłumiona studencka rewolta 1989 r. pozostaje w Chinach tematem tabu.

Kampanie wyborcze zza kulis

20.45-22.10 Walki uliczne
USA, 2005, 82', reż. Marshall Curry
Newark, New Jersey. Na kilka miesięcy zaniedbane podmiejskie ulice staną się areną walki wyborczej o stanowisko tutejszego burmistrza. Do pojedynku stają 32-letni prawnik Cory Booker i doświadczony polityk James Sharpe, który piastował już ten urząd. Obaj są ciemnoskórzy. Obaj są kompetentni. I obaj starają się być przekonujący. Za pierwszym przemawia energia, pasja i świetne wykształcenie. Drugi to stary wyjadacz o licznych politycznych koneksjach. Przez kilka miesięcy kamera towarzyszy niemal wszystkim poczynaniom Bookera rejestrując niezwykłą filmową kronikę wyborczej rywalizacji. A nie jest ona łatwa również dlatego, że Newark daleko do wielkiego świata Manhattanu. Tutejszy elektorat to głównie emeryci, bezrobotni, narkomani i drobni kryminaliści. Booker nie rezygnuje jednak z bezpośredniego kontaktu z wyborcami i chodzi - dosłownie - od drzwi do drzwi zabiegając o poparcie. Gdy kampania nabiera tempa, jego rywal ucieka się do coraz mniej eleganckich chwytów. Debiutancki film Curry'ego prezentuje rasową kampanię wyborczą w pigułce ze wszystkimi pozytywami i negatywami zjawiska.
Nominacja do Oscara 2005, Nagrody Publiczności na festiwalach Tribeca, SilverDocs i Hot Docs Canadian International Documentary. Na tym ostatnim wyróżniono go też Nagrodą Jury (Best International Documentary), a International Documentary Association uznało Curry'ego za "najbardziej obiecującego dokumentalistę".

SOBOTA, 14 kwietnia 2007

Podróż na Wschód - Azja

10.30-11.45 Całkowite zaprzeczenie
Włochy, Bułgaria, 2005, 74', reż. Milena Kanewa
Jeden człowiek, poszukiwany przez prawo zarówno w Birmie, jak i w Tajlandii - Ka Hsaw Wa. Praca niewolnicza - powszechna praktyka w Birmie, kraju, który nazywa się teraz Myanmar, kontrolowanym przez wojskową dyktaturę. Dwie zachodnie korporacje, robiące interesy z juntą niesławną naruszeniami praw człowieka. To historia budowy w Birmie rurociągu naftowego Unocal/Total. W amerykańskiej sali sądowej rozegra się bezprecedensowa batalia prawna; ujawnione podczas niej fakty zszokują świat. Piętnastu powodów, którzy nigdy nie opuszczali birmańskiej dżungli będzie tu walczyć z dwoma korporacyjnymi gigantami. Wyniki tej walki wywrą głęboki wpływ na postępowanie korporacji na całym świecie.

Panorama

12.00-12.30 Niedziela w Prypeci
Francja, 2006, 27', reż. Blandine Huk, Frederic Cousseau
Gdzieś w Europie znajduje się zakazana strefa. W jej sercu leży Prypeć, niegdyś miasto zamieszkane przez 50,000 ludzi. 26 kwietnia, 1986 roku, wybuch w elektrowni atomowej w Czarnobylu zmusił mieszkańców Prypeci i pobliskich wiosek do opuszczenia tych terenów. Uciekali przed niewidzialnym wrogiem. W roku 1970 miasto zostało zbudowane dla pracowników fabryki i ich rodzin, teraz jest ono miastem duchów. 20 lat po katastrofie ziemia na której zostało zbudowne powraca do swego naturalnego wyglądu, lecz w niektórych miejscach widoczne są ślady pozostawione przez jej dawnych mieszkańców.

Panorama

12.35-14.10 Pokój z widokiem na rurociąg
Francja, 2005, 92', reż. Nino Kirtadze
Maleńka wioska Sakire położona jest w dolinie Borżomi w Gruzji. To region słynący z pięknego krajobrazu, wspaniałych wiosen i pysznej wody źródlanej. Ogromny rurociąg Baku-Tbilisi-Ceyhan ma przeciąć pola mieszkańców wioski, oddzielić ich od ich cmentarza, spowodować nieodwracalne zmiany w tym rajskim zakątku świata.
Inwestorzy obiecali finansowe rekompensaty mieszkańcom wioski, przez których ziemie przebiegać ma budowa. Ale w tej byłej republice radzieckiej ustalenie, co jest czyją własnością, jest prawie niemożliwe. Kuszeni odszkodowaniem w amerykańskich dolarach, a drugiej strony przerażeni potężną konstrukcją, która przetnie na pół ich cichy zakątek, Kako, Lila i inni mieszkańcy nieustannie się spierają, próbując wszelkich możliwych manewrów. Napięcie rośnie z każdą chwilą...
Czy rurociąg okaże się potworem niszczącym piękną dolinę, czy zbawcą, prowadzącym region ku dostatkowi i powodzeniu?

po projekcji filmu spotkanie z przedstawicielem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

IMPREZA TOWARZYSZĄCA - WARSZTATY

14.30 Prawa kobiet a płeć społeczno-kulturowa czyli gender dla początkujących
Prowadzenie: Stowarzyszenie TRINY PAPISTEN

Nowe filmy polskie

15.00-15.55 Skansen
Polska, 2006, 53', reż. Rafał Żurek
Fenomen festiwalu w Jarocinie. Zdjęcia do filmu powstały podczas ubiegłorocznego "Jarocin PRL Festiwalu". Jaką rolę spełniał Jarocin dla pokolenia dorastającego w latach 80.? To tam ludzie po raz pierwszy stykali się z muzyką, której nie było nigdzie indziej, tam poznawali, jak smakuje wolność i czym jest niezależność. Kim są dziś jarocińscy weterani? Jak oceniają zmiany, które zaszły w Polsce?  W filmie zarejestrowano wypowiedzi muzyków i fanów tej największej imprezy rockowej PRL-u. Na ekranie spotykają się dwa pokolenia jarocińskiej publiczności - obecni czterdziestolatkowie i ich nastoletnie dzieci. Dużo ostrego rocka (m.in. Acapulco, Armia, Bakszysz i Dezerter), który nadaje filmowi rytm, i dużo ciekawych archiwaliów.

IMPREZA TOWARZYSZĄCA - WARSZTATY

16.00 Spotkanie z przedstawicielem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka

Nowe filmy polskie

17.30-18.40 Piosenka ich życia
Polska, Francja, 2006, 75', reż. Rafael Lewandowski
Sierpień 2005, Polska obchodzi 25-lecie Solidarności. Klementyna jest w podobnym wieku a w 1980 stała się źródłem inspiracji piosenki "Do córeczki" - hymnu sprzeciwiających się komunizmowi. Klementyna i inne dzieci Solidarności zastanawia się, co pozostało z walki o demokrację którą rodzice toczyli dla niej.
19.00 FILM NA ŻYCZENIE WIDZÓW
(głosowanie w czasie festiwalu)

NIEDZIELA, 15 kwietnia 2007

Panorama

12.00-12.30 Pokaz specjalny filmu "Niedziela w Prypeci"
w Sali Galerii Hreszczatyk (pod Cerkwią Greckokatolicką na Jaracza w Słupsku)



Współorganizatorzy:

logo_sup_ap_jpg_120 logobgsw_jpg_120

Współpraca:

artelier_logo_120

Patroni lokalni:

logo_radio_koszalin_120 logo_glos_pomorza_jpg_200 logo_kanal6_120 logo_tvslupsk_vectra_200
gildialogonowepl_120  

Sponsorzy lokalni:

logonordexpress_jpg_120 grawipol_logo_slabe_jpg_120

Sponsorzy:

logo Open Society Institute logo Funduszu Inicjatyw Obywatelskich logo PLANETE

Partnerzy:

logo BISE logo Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej logo Ambasady Francji logo Instytutu Francuskiego logo Ambasady Szwajcarii
logo Ambasady Niemiec logo Ambasady Norwegii logo Ambasady Kanady logo Agencji Tłumaczeń MAart logo Ilma s.c.

Patroni medialni:

logo Planete logo Gazety Wyborczej logo TOK FM logo Polityki logo Tygodnika Powszechnego logo miesięcznika Kino
logo portalu Onet.pl logo portalu stopklatka logo portaly relaz logo portalu independent logo Polis Laboratorium Reportażu