Bożenna Biskupska
Przeganianie myśli. Po co.

wernisaż: 19 luty 2010, godz. 18:00
Baszta Czarownic
Wystawa będzie czynna do 21.03.2010.

kurator wystawy: Jolanta Męderowicz

14 po_co_4 znaki_3 _mg_6573 _mg_6574 _mg_6575 _mg_6576 _mg_6577 _mg_6578 _mg_6579
_mg_6580 _mg_6581 _mg_6582 _mg_6583 _mg_6584 _mg_6585 _mg_6586 _mg_6587 _mg_6588 _mg_6589
_mg_6590 _mg_6592 _mg_6593 _mg_6594 _mg_6595 _mg_6596 _mg_6597 _mg_6598 _mg_6599 _mg_6600
_mg_6602 _mg_6604 _mg_6605 _mg_6607 _mg_6608 _mg_6609 _mg_6610 _mg_6612 _mg_6613 _mg_6614
_mg_6616 _mg_6617 _mg_6618 _mg_6619 _mg_6621 _mg_6622 _mg_6623 _mg_6624 _mg_6625 _mg_6626
_mg_6627 _mg_6628 _mg_6629 _mg_6630 _mg_6631 _mg_6632 _mg_6633 _mg_6634 _mg_6635 _mg_6636
_mg_6637 _mg_6638 _mg_6639 _mg_6640 _mg_6641 _mg_6642 _mg_6643 _mg_6644 _mg_6645 _mg_6646
_mg_6647 _mg_6649 _mg_6650

Bożenna Biskupska (rocznik 1952) ukończyła Wydział Malarstwa warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, dyplom z wyróżnieniem w pracowni prof. Tadeusza Dominika, 1976. Uprawia malarstwo i rzeźbę. Bierze udział w prezentacjach współczesnej sztuki polskiej w kraju i za granicą. Zajmuje się malarstwem, rzeźbą, performance. Specyficzny język tworzony przez lata poszukiwań twórczych umożliwił artystce penetrację nowych obszarów, tj. eksperymentalnego teatru, muzyki i nowych mediów. Najważniejsze cykle prac to: "Trwanie" (1980-82), "Misterium czasu" (1982-1984), "Płytowce" i in. Realizowany od 2007 roku cykl "Przeganianie myśli" – to prace w ideo powstające w trakcie rewitalizacji Sokołowska. Natrętność skojarzeń i zaangażowanie w nowy obiekt stają się materiałem pracy. Powtarzalność i powracanie motywu przywołują potencjalną nieskończoność cyklu "Wytyczanie obrazu 0.1". Powstałe w kontakcie z konkretną przestrzenią wideo pokazywane są również jako instalacje przestrzenne z wykorzystaniem materii zaczerpniętych z miejsca powstania dzieła. Części cyklu to: "Przeganianie myśli", "po co", "tunel", "znaki".

Wybrane wystawy indywidualne:
1986 Malarstwo i rzeźba, Galeria Zachęta, Warszawa
1989 Malarstwo i rzeźba, Am Turm Gallery, Berlin
1990 Rzeźba, rysunek, BWA, Zamość
1993 Malarstwo, Gate Gallery, Karlsruhe
1994 Malarstwo i rzeźba, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Waszyngton
1995 Zależności, Galeria Manhattan, Łódź
1995 Malarstwo i rzeźba, Muzeum Polskie w Ameryce, Chicago
1998 Prace 1996-1998, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
1999 Wytyczanie obrazu, BWA, Wrocław
2001 Upakowanie, Galeria Wschodnia, Łódź
2002 Prace z lat 1982-2002 , Królikarnia, Muzeum X. Dunikowskiego, Warszawa
2004 Wytyczanie obrazu - akcja artystyczna z A. Falkiewiczem ( Chord nr 1 - instalacja muzyczna), Galeria Manhattan, Łódź
2004 Wytyczanie obrazu 01 (In Situ), Galeria Grodzka, Lublin
2005 Wytyczanie obrazu, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
2005 W Drodze, Muzeum Holokaustu, Dorsten, Niemcy
2009 Przeganianie myśli, Galerii FF Forum Fotografii, Łódź


"Przeganianie myśli. Po co."
LABORATORIUM SZTUKI BOŻENNY BISKUPSKIEJ

"Przeganianie myśli. Po co." jest dziełem, któremu Bożenna Biskupska nadaje wyraźne symboliczne znaczenie, nadbudowane własną refleksją nad doświadczaniem sztuki. Jest wypowiedzią na temat sztuki jako twórczości bliższej odkrywaniu niźli wymyślaniu nowych form, bo właściwa forma rzeczy istnieje zanim ją artysta zrealizuje. Ta, następnie staje się inspiracją i celem do ukazania nowych wypowiedzi i znaczeń. Praca Biskupskiej zdaje się dawać wyraz przeświadczeniu, że sztuka nie jest wyłącznie kreacją, ale odkrywaniem tak właśnie pojętej twórczości. Zatem artystka nie hołduje szukaniu pomysłów, ale poznaniu, docieraniu do istoty rzeczy. Tym razem, swoje osobiste doświadczenie sztuki artystka pomieszcza w odziedziczonych i osadzonych w kulturze terminach i symbolach, takich jak: chaos, tunel i znak; dlatego to, co osobiste, jednostkowe, subiektywne nabiera znamion obiektywności, wpisuje się w wartości niezmienne, uniwersalne.

Dzieło Bożenny Biskupskiej zatytułowane pierwotnie "Przeganianie myśli" (2009 r.) rozszerza się powstaniem kolejnej sekwencji obrazowej, uchwyconej w retoryce figury tytułu; "Po co". Dominuje w niej obraz szyby, jakieś kształty, ślady, odbicia świateł, zarys linii, powidoki obrazowe na szybie, stłuczenie której sygnalizuje dźwięk rozbijanego szkła. Ręka stara się nieść ocalenie próbami przechwycenia kamienia: działanie sztuki w kruchości świata, a może także w niej samej.

"Po co", tak jak "Chaos"." Tunel", "Znaki", składają się na dzieło zestrojone z sekwencji, w których motyw okna zdaje się być wyraźnym łącznikiem. Tytułowe "przeganianie myśli" pojawia się w obrazie "Chaosu". Uwidocznione w geście wskazania i machnięcia ręką, w swoistym dynamizmie i tempie zmian: pojawiania się i znikania mnogości różnorodnych kształtów okien osadzonych w monumentalnej tkance architektonicznej. Artystka niejako "przegania" te chaotyczne myśli-obrazy, a te przywoływane są ponownie. Jakie znaczenie może mieć ten gest? Zwykle przegania się, odpycha myśli obsesyjne, dręczące. Od czego zatem pragnie uwolnić się artystka? Od jakich obrazów, jakiej sztuki? Albo przeciwnie: do czego dąży, co przewiduje, co przeczuwa? Wprowadza przecież pojęcie chaosu, który jest symbolem stanu świata przed pojawieniem się wszelkiego bytu, ale jednocześnie, od tej pory obejmującego go jako stałe źródło siły i odnowy. Oznacza on nie uporządkowany, nie zróżnicowany zaczątek rzeczy. Postawienie pytania, nie może być zatem stanem wątpienia.

Okno, jako oko budowli, może otwierać różne perspektywy spojrzenia na świat, stosunek do tego, co nas otacza, oraz ogólnie rzecz biorąc, wskazuje na subiektywną ocenę rzeczywistości. Świadczy o wrażliwości i otwartości na rzeczywistość zewnętrzną, ale także - w ujęciu metafizycznym - na świat wewnętrzny. Może być sygnałem otwarcia się na idee, doznania olśnienia, bo pomimo, że okno samo nie świeci, to przecież przepuszcza światło. W "Chaosie" okna są niekiedy czystym, białym światłem, choć częściej ukazują pejzaż roztaczający się za nimi, na zewnątrz. Jednak w części zatytułowanej "Znaki", są już wyłącznie białą płaszczyzną. Znakiem otwartości, poznania, głównie skierowanego do wewnątrz, relacji do zmian zachodzących w nas samych. Wprowadzają w jakiś nieokreślony stan zatrzymania, stwarzają stan kontemplacji.

Ów refleksyjny charakter stanu wewnętrznej ciszy przełamuje strumień dźwięku, a raczej wielości głosów nakładających się na warstwę obrazową dzieła. Dokładne rozumienie treści wygłaszanych w ten sposób tekstów nie jest całkiem możliwe, i chyba nie ma to większego znaczenia. Znaczenie ma sama ich obecność. Należą bowiem do ogólnego tekstu kultury w tym samym stopniu, w jakim są elementami biografii artystycznej Biskupskiej.

"Tunel". Pojęcie tunelu zawiera oczywiste konotacje z przejściem, może w tym przypadku wskazuje na intuicję, a może na inny poziom świadomości? Samorysująca się linia, będąca abstraktem powstałym z przedłużenia pionowej listwy rzeczywistej ramy okiennej, i z niej wypływająca, zdąża ku widzowi (twórcy), sugerując wskazanie lub połączenie z obserwatorem, wyznacza wspólną z nim oś . Symbolicznie, pion jest dążeniem wzwyż, doskonaleniem się, ale w tym przypadku, co wydaje się istotne, przekaz idzie ku nam z góry. Rama stopniowo traci ważność swojej realnej formy. Staje się abstraktem, znakiem. Zastanawiające jest jednak to, że następuje oddalanie się od okna, będącego punktem dojścia, zbliżania się do poznania. Kulminacją tego stanu-obrazu okazuje się całkowite zniknięcie rzeczywistej przestrzeni (architektury tunelu) na rzecz zamanifestowania rysunku okna, jego czystej formy.

Następną sekwencję dzieła Bożenny Biskupskiej wyrażają "Znaki", które są najdoskonalszymi ludzkimi tworami myśli, dzięki którym dochodzimy do dokładanego poznania widzialnego uniwersum. W pracy Biskupskiej, rzeczywiste ramy okien ustępują stopniowo miejsca liniom i figurom, czyli ich geometrycznym odpowiednikom. Świat naturalny przechodzi transformację, przeistacza się w abstrakcyjny obraz, w sztukę.

Materią wyjściową do powstania obrazu filmowego stał się zabytkowy kompleks architektoniczny, należący do dziedzictwa kultury. "Przeganiania myśli" zrealizowane zostało w rzeczywistej architekturze gigantycznego obiektu, którym jest dawne sanatorium założone w Sokołowsku, gdzie obecnie powołane zostało Międzynarodowe Laboratorium Kultury*.

Jolanta Męderowicz